Kanyonda bulunan mağaralarda insanoğlunun yaşadığına dair birçok kanıt bulunmaktadır. Şekil, kabartma, sembol ve kök boya çizimleri, tarihi izleri gözler önüne serer. Henüz tam anlamıyla bilimsel çalışmalar yapılmamış olsa da, bir mağarada bulunan fırının insanoğlunun ekmek yapımında kullandığı ilk ateşli fırınlardan biri olma ihtimali oldukça yüksektir.

Kanyonun tarihi ve coğrafi özellikleri Kumlutarla köyünde bulunan Karaleylek Kanyonu, Elazığ il merkezine 74 kilometre uzaklıktadır. Yerel halk tarafından kanyonun eski adının “Kelleklik” olduğu söylenir.

Karaleyleklerin efsanevi evi Kanyon, adını her yaz bu bölgeyi ziyaret eden ve dünyada sayılarının 10-15 bin çift olduğu tahmin edilen Kara Leylek göçmen kuşlarından almaktadır. Yöre halkı, karaleyleklerin ağızlarında siyah bir cisim taşımasının kötü olayların habercisi, beyaz bir cisim taşımasının ise bolluk ve bereketin işareti olduğuna inanır.

Yarım kalmış aşk hikayesi
Karaleylek Kanyonu, doğal güzelliklerinin yanı sıra halk arasında anlatılan efsanelere de ev sahipliği yapar. Bu efsanelerden birine göre, yağız bir genç her gün kellek ile Fırat Nehri’ni geçerek sevdiğini görmeye gider. Ancak bir gün nehir azgın akarken kellek alabora olur ve genç sulara kapılır. Bu olay, yörede anlatılan hüzünlü bir aşk hikayesi olarak nesiller boyu aktarılır.

Mağaralarda yaşam izleri
Kanyonda bulunan mağaralarda insanoğlunun yaşadığına dair birçok kanıt bulunmaktadır. Şekil, kabartma, sembol ve kök boya çizimleri, tarihi izleri gözler önüne serer. Henüz tam anlamıyla bilimsel çalışmalar yapılmamış olsa da, bir mağarada bulunan fırının insanoğlunun ekmek yapımında kullandığı ilk ateşli fırınlardan biri olma ihtimali oldukça yüksektir

Bilim dünyasını heyecanlandıran keşifler
Tesadüfen keşfedilen Karaleylek Kanyonu, keşfedildiği günden bu yana bilim dünyasının ilgisini çekmiştir. Kanyonda yapılan çalışmalar, bu bölgenin insanoğlunun mağara yaşamından tarıma geçişinin olduğu ilk yerlerden biri olabileceğini gösteriyor. Karakaya Barajı’nın suları altında kalan Cafer Höyük’ün yakınlığı, bu tezi desteklemektedir.

Yaban hayatı ve koruma
Karaleylek Kanyonu, sadece karaleyleklere değil, aynı zamanda nesli tükenme tehlikesiyle karşı karşıya olan ve bilinen en büyük baykuş türü olan puhu kuşuna da ev sahipliği yapmaktadır. Bu yönüyle kanyon, doğaseverler ve araştırmacılar için önemli bir alan haline gelmiştir.

Keşfedilmeyi bekleyen harika doğası                                                                                                                           Karaleylek Kanyonu, sahip olduğu doğal ve tarihi zenginliklerle keşfedilmeyi bekleyen bir doğa harikasıdır. Efsaneleri, bilimsel önemi ve eşsiz manzarasıyla Elazığ’ın Baskil ilçesindeki bu kanyon, hem yerel halkın hem de bilim dünyasının ilgisini çekmeye devam ediyor.